Türkiye ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) arasında imzalanan mutabakat zaptı kapsamında hayata geçirilmesi planlanan çift yönlü doğal gaz boru hattı projesinin, Doğu Akdeniz’deki enerji ticaretinde yeni bir dönemi başlatabileceği belirtiliyor. Uzmanlar, bu projenin yalnızca KKTC'nin enerji arz güvenliğini sağlamakla kalmayıp, bölge gazının Türkiye üzerinden Avrupa'ya ulaştırılması için stratejik bir ihracat rotası sunabileceğini değerlendiriyor.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından detayları paylaşılan proje, Anamur ile Teknecik arasında inşa edilecek. Yaklaşık 101 kilometre uzunluğunda olacak hattın 97 kilometresi deniz altından, 4 kilometresi ise karadan geçecek. Çift yönlü olarak tasarlanan iki adet 22 inçlik boru hattı sistemi, gelecekte adada keşfedilebilecek doğal gazın Türkiye’ye ve ardından Avrupa pazarlarına taşınmasına da imkan tanıyacak.

BORU HATTI KKTC'NİN İHTİYACININ ÇOK ÜZERİNDE BİR KAPASİTE SUNUYOR

Oxford Enerji Çalışmaları Enstitüsü Kıdemli Misafir Araştırma Görevlisi Julian Bowden, projenin teknik özelliklerine dikkat çekerek çift yönlü tasarlanan iki hattın toplam kapasitesinin KKTC’nin yerel talebinin çok üzerinde olduğunu ifade etti. Bowden, bu durumun projenin asıl hedefinin ilerleyen süreçte Kıbrıs'tan Türkiye'ye gaz ihraç etmek olduğunu gösterdiğini belirtti.

Hattın planlama, yapım ve ticari müzakere süreçleri göz önüne alındığında 2030 yılından önce işletmeye alınmasının zor göründüğünü aktaran Bowden, projenin bölgedeki mevcut dengeleri kökten değiştirebileceğini dile getirdi. Bowden, şu anda Doğu Akdeniz piyasasında İsrail’in gaz fazlası, Mısır’ın ise gaz açığı olduğunu ve İsrail'in Mısır pazarına bağımlı kaldığını söyledi. Türkiye bağlantılı bu yeni hattın devreye girmesi durumunda hem İsrail hem de ada ülkeleri için çok daha güçlü ihracat alternatiflerinin doğacağını ve bunun bölgedeki arama faaliyetlerini tetikleyeceğini vurguladı.

COĞRAFİ VE EKONOMİK AÇIDAN EN UYGUN SEÇENEK

Akdeniz Enerji ve İklim Örgütü Petrol ve Gaz Direktörü Sohbet Karbuz da Türkiye-KKTC hattının mevcut diğer taşıma alternatiflerine kıyasla çok daha ekonomik ve coğrafi açıdan avantajlı bir güzergah sunduğunu belirtti. Karbuz, ileride Lübnan gibi diğer bölge ülkelerinde yapılabilecek yeni keşiflerin de bu hat vasıtasıyla Avrupa'ya taşınmasının teorik olarak mümkün olabileceğini ifade etti.

Bölgesel bir enerji koridorunun önündeki en büyük engelin siyasi faktörler ve Kıbrıs sorununun çözümsüzlüğü olduğunu hatırlatan Karbuz, tarafların uzlaşması durumunda daha kapsayıcı bir iş birliğinin önünün açılacağını kaydetti. Karbuz, kısa ve orta vadede piyasa dinamiklerinin yönünü belirleyecek ana unsurun altyapıdan ziyade Mısır'ın süregelen doğal gaz arz açığı olmaya devam edeceğini, ancak Türkiye-KKTC boru hattının inşa edilmesi durumunda bu tablonun uzun vadede tamamen değişebileceğini sözlerine ekledi.