KTMMOB Makine Mühendisleri Odası, savaş gerekçesi ile elektriğe zam yapma niyetinden önce AKSA’ya KIB-TEK Yönetimi tarafından ödenen faturaların teftişi ve denetiminin yapılmasını ve AKSA’dan yüksek kazanç vergisi alınmasını talep etti. KTMMOB Makine Mühendisleri Odası Başkanı Ayer Yarkıner yaptığı yazılı açıklamada, ülkenin sürdürülebilir enerji arz güvenliği hedefine ulaşmasının önündeki en büyük engelin “AKSA’cı” yönetimler olduğunu savundu. AKSA’ya ödenen faturaların bağımsız denetime açılması gerektiğini kaydeden Yarkıner, bu teftiş ve denetimlerde Oda’nın teknik olarak destek vermeye hazır olduğunu belirtti.

FATURALARDAKİ RAKAMLAR VE OSCİLASYON FORMÜLÜ TARTIŞMASI
 

Yarkıner, güncel bir fatura üzerinden yapılan hesaplamayı paylaşarak, KDV dahil ödenen fatura toplamının 12,215,307 USD olduğunu, ancak gerçek maliyet esas alınarak olması gereken tutarın KDV dahil 10,182,602.1 USD seviyesinde kaldığını ifade etti. Her durumda tek bir ayda yaklaşık 2 Milyon USD’dan fazla fazla ödeme yapıldığını öne süren Yarkıner, bu tutarın vahşi karın üzerine ilave edildiğini savundu. Kalecik III Sözleşmesi'nde kullanılan yakıt oscilasyon formülünde baz alınan 250 USD/Ton seviyesinin teknik ve ekonomik bir gerekçesinin bulunmadığını aktaran Yarkıner, bu yöntemin yakıt maliyetini gerçekte olması gerekenin üzerine çıkardığını ve AKSA lehine sistematik bir gelir artışı yarattığını ileri sürdü.

ÇİFTE FATURALAMA VE KDV İDDİALARI
 

Yarkıner, 20 yılı aşmış santraller için ödenen kira bedellerinin rayiç değerlerin çok üzerinde olduğunu ve kurulum maliyetlerinin her yeni sözleşmede yeniden maliyetlendirilerek aynı yatırım için birden fazla ödeme yapıldığını savundu. Eksik üretim bahanesiyle yapılan kira kesintilerinin, aynı miktar enerjinin daha sonra yeniden kira ve yakıt bedelleri ile faturalandırılmasına yol açtığını belirten Yarkıner, bu uygulamanın açıkça mükerrer tahsilat ve çifte faturalama niteliğinde olduğunu dedi. Ayrıca AKSA faturalarının etkin ve bağımsız bir teftiş mekanizmasından geçirilmediğini, faturalara eklenen yüzde 10 KDV’nin kamuya gelir olarak yansımayıp AKSA lehine ek kazanca dönüştüğünü iddia etti.

YARKINER’İN ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
 

Ayer Yarkıner, KIB-TEK Yönetim Kurulu’nun makine, elektrik mühendisleri ve ekonomi uzmanlarınca yeniden oluşturulması gerektiğini vurguladı. Arızalı KIB-TEK santrallerinin 90 gün içerisinde hizmete amade hale getirilmesini isteyen Yarkıner; AKSA faturalarının derhal bağımsız denetime açılmasını, yakıt maliyetlerinin gerçek tüketim üzerinden hesaplanmasını, oscilasyon formülünün revize edilmesini veya kaldırılmasını önerdi. Kira bedellerinin rayiç seviyeye çekilmesi, mükerrer tahsilata son verilmesi ve fazla ödemelerin KIB-TEK’e aktarılması çağrısında bulunan Yarkıner, EÜAŞ santralleri için yeni kamu yararı politikası oluşturulmasını, KDV uygulamasının kamu lehine düzenlenmesini ve AKSA’dan yüksek kazanç vergisi alınmasını talep etti.