Kıbrıs Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (KTMMOB) Makina Mühendisleri Odası, hükümetin Hayat Pahalılığı Kararnamesi’ne karşı yayımladığı teknik muhtıra ile enerji maliyetleri ve AKSA sözleşmeleri üzerinden sert eleştirilerde bulundu. Hükümetin birincil vazifesinin halkı küresel yakıt artışlarından korumak olduğunu belirten Oda, tasarruf tedbirlerinin vatandaşın alım gücü yerine kamu yararına aykırı hazırlanan "Kalecik III" sözleşmesi üzerinden yürütülmesi gerektiğini vurguladı.

Mevcut anlaşma ile KIB-TEK’in üretim kapasitesinin bilinçli olarak atıl bırakıldığını savunan mühendisler, KIB-TEK’in 10 cente mal edebileceği enerjinin AKSA’dan 20 cent dolaylarında alınmasının kabul edilemez bir ekonomik kayıp olduğunu ifade etti. Bu kapsamda, özellikle savaş bahanesiyle çarpan etkisi artan eskalasyon formülünün derhal iptal edilmesi ve elektrik üretim maliyetlerinin gerçek rakamlar üzerinden ödenmesi gerektiği kaydedildi.

Muhtırada ayrıca AKSA’ya ödenen kira bedellerinin ve kurulum maliyetlerinin fahiş boyutlara ulaştığına dikkat çekildi. ABD tüketici endeksine dayalı kira artışlarının 30 yıllık santraller için dünyada emsali görülmemiş bir kazanç kapısı yarattığını ileri süren Makina Mühendisleri Odası, mevcut kira bedellerinin rayiç bedelin üç katından fazla olduğunu iddia etti. Oda yönetimi, denetimden uzak ve imzasız hesap özetleriyle yapılan bu ödemelerin halkın sırtına büyük bir yük bindirdiğini belirterek, hükümetin halka yüklenmek yerine bu "vahşi sözleşmeyi" ıslah etmesi gerektiğini savundu.

KIB-TEK’in üretim kapasitesinin 90 gün içerisinde yüzde 70 seviyesine çıkarılması ve sözleşmedeki yakıt ile kira kalemlerinin gerçek seviyelere çekilmesi durumunda, 2026 yılı için en az 120 milyon dolarlık bir tasarrufun mümkün olduğu hesaplandı.

Açıklamanın sonunda muhalefet ve sendikalara da çağrıda bulunan Makina Mühendisleri Odası, eleştirilerin temelinde AKSA sözleşmesinin kamu zararına olan maddelerinin yer alması gerektiğini hatırlattı. Ülke mühendislerini dışlayan projelerin ve kötü yönetimin artık gizlenemeyecek boyuta geldiği ifade edilirken, mevcut hükümetin halkı ve kendi tabanını hoşnutsuz eden bu politikalar nedeniyle istifa etmesi gerektiği belirtildi. Oda, faturaların ve verilerin şeffaf bir şekilde paylaşılması durumunda çok daha yüksek tasarruf oranlarının kanıtlanabileceğini vurgulayarak, bu süreçte her türlü teknik desteği vermeye hazır olduklarını yineledi.