Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi dün Türkiye’ye, Güney Kıbrıs’tan kayıp kişilerin kalıntılarının bulunabileceği tüm bölgelere engelsiz erişim izni vermesi ve devam eden soruşturmaları desteklemek için gerekli tüm bilgileri sağlaması çağrısında bulundu.

Bu karar, komitenin Türkiye’nin adanın bölünmesinin ardından kayıp kişilerle ilgili Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarına uyumunu denetlemesi kapsamında alındı.

Komite, Türkiye’yi kalıntıların gömülü olabileceği yerlere tam erişime izin vermeye ve geçmiş çatışmaların kurbanlarını bulmak, mezarlarından çıkarmak ve kimliklerini tespit etmekle görevli iki toplumlu organ olan Kayıp Kişiler Komitesi’nin (AKİ) çalışmalarına destek vermeye çağırdı.

Rum Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, komitenin Ankara’nın askeri alanlardaki soruşturmaları etkileyen kısıtlamaların hafifletileceğine dair son duyurusuna da atıfta bulunduğu, ancak bu kısıtlamaların tamamen kaldırılmasının beklendiği ifade edildi.

Komite ayrıca Türkiye’den, Varnava kararı ile bağlantılı çözüme kavuşmamış davalara ilişkin ek soruşturma çalışmaları hakkında bilgi vermesini istedi. Milletvekilleri, Türkiye’nin mahkeme kararıyla ödenmesi gereken tazminatı reddetmesini kınayarak, bu tür kararlara uymanın “koşulsuz bir sözleşmesel yükümlülük” olduğunu belirten geçici bir karar kabul etti.

Dava gözetim altında kalacak ve Türkiye’nin ilerlemesi Mart 2027’de yeniden gözden geçirilecek.

KAYIP ÇALIŞMALARI
1981’de kurulan Kayıp Kişiler Komitesi, yıllarca süren siyasi çıkmazın ardından sistematik kazı çalışmalarına ancak 2006’da başlayabildi. O tarihten bu yana arkeolog ve bilim insanlarından oluşan iki toplumlu ekipler ada genelinde 1700’den fazla kazı gerçekleştirdi. Bu çalışmalar sonucunda 1700’den fazla kalıntı seti gün yüzüne çıkarıldı.

Adli tıp ve DNA analizleriyle 1050’den fazla kayıp kişi kimlikleri tespit edilerek ailelerine teslim edildi. Program, 1960’lardaki topluluklar arası şiddet olayları ve 1974’teki Türk müdahalesinden kaynaklanan vakaları ele alıyor.

Her iki toplumdan toplam 2 bin 2 kayıp kişi kaydı bulunuyor. Bunlardan yaklaşık 800 kişinin akıbeti hâlâ bilinmiyor.