BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, UNFICYP’in 12 Haziran–15 Aralık 2025 dönemini kapsayan son raporunda, tampon bölge içinde ve çevresinde askeri tesislerin inşasıyla ortaya çıkan ihlallere dikkat çekti. Guterres, bu adımların “askeri statükoyu kalıcı olarak değiştirmeyi amaçladığını” belirterek, bölgede artan askeri faaliyetlerin ciddi güvenlik riskleri yarattığını vurguladı.
Guterres, Kıbrıs sorununa ilişkin çabalarda “temkinli bir ivme” gözlemlediğini de ifade etti. KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman’ın göreve gelmesi ve Rum Lider Nikos Hristodulidis ile artan temasların, birleşme sürecine dair “yeni bir fırsat penceresi” yarattığını söyledi. Tampon bölgede geçen yıl ciddi olayların yaşanmamasını ve tarafların büyük tek taraflı adımlardan kaçınmasını olumlu bulduğunu belirten Guterres, buna rağmen gerilimi azaltmaya yönelik somut ilerleme kaydedilmediğinin altını çizdi.
Raporda, tampon bölgedeki gözetleme sistemleri, kuleler ve diğer askeri tesislere ilişkin endişeler yinelenirken, askeri mevzilerin sivil yapılar içine gizlenmesi “askeri ve sivil altyapı arasındaki ayrımın kasıtlı olarak bulanıklaştırılması” olarak nitelendirildi. Guterres, bu uygulamanın ciddi güvenlik sorunları doğurduğunu vurguladı.
BM Genel Sekreteri, UNFICYP’in adadaki istikrarın korunmasında merkezi bir rol oynadığını, düşük seviyedeki gerilimlerin azaltılmasında ve tampon bölgenin bütünlüğünün sağlanmasında kritik önem taşıdığını belirtti. Ancak her iki tarafın tam işbirliği olmadan misyonun etkinliğinin sınırlı kalacağı uyarısında bulundu. Taraflara, tampon bölgeye saygı gösterme ve yetkisiz askeri ya da sivil faaliyetleri engelleme sorumluluklarını hatırlattı.
Guterres, Pile'deki düzenlemelerin askıya alınmasının istikrara katkı sağlamadığını belirterek, tarafları UNFICYP ile birlikte çözüm üretmeye çağırdı. Varoşa konusunda ise BM Güvenlik Konseyi’nin 550 ve 789 sayılı kararlarında belirtilen tutumun değişmediğini hatırlattı ve 2020’den bu yana atılan adımların geri alınması yönündeki çağrıların karşılıksız kalmasından duyduğu endişeyi yineledi. UNFICYP’in Maraş ve diğer bölgelerdeki hareket özgürlüğüne getirilen kısıtlamalar da raporda eleştirildi.
Operasyonel düzeyde UNFICYP’in 15 binden fazla kara devriyesi gerçekleştirdiği, ancak BM’nin devam eden likidite krizi nedeniyle misyonun çalışmalarının sekteye uğradığı belirtildi. Personel ve bütçe kısıtlamaları, hava devriyelerinin azalmasına ve iki toplum arasındaki güven artırıcı programların gecikmesine yol açtı.
Bu değerlendirmeler ışığında Guterres, Güvenlik Konseyi’ne UNFICYP’in görev süresinin bir yıl daha uzatılması çağrısında bulundu. Ayrıca özel temsilci ve UNFICYP Başkanı Kasim Diagne’ye “özverili liderliği” için, misyon personeline ise adadaki barışa olan sürekli bağlılıkları için teşekkür etti.