Avrupa Birliği’nin 2025 yılında kabul ettiği uluslararası eylem planı, Akdeniz kara sırtlı martısı olarak da bilinen Audouin martısının korunmasına yönelik hedefleri içeriyor. BirdLife International tarafından Kıbrıs’ın da aralarında bulunduğu 15 ülkeden elde edilen en güncel bilimsel verilerle hazırlanan plan, türün dağılım alanını haritalandırıyor ve koruma önceliklerini belirliyor.

Audouin martısı, yalnızca Akdeniz ve Sahra Altı Afrika’nın batı kıyısında görülen büyük bir martı türü. 1960’ların sonunda yalnızca 1000 çift ile dünyanın en nadir martılarından biri olarak kayıtlara geçmişti. Yeni kolonilerin oluşmasıyla nüfusu artsa da bugün hâlâ yaklaşık 10.000 çift civarında seyrediyor ve nadir türler arasında yer almaya devam ediyor.

Birçok büyük martı türünün aksine çöple beslenmeyen Audouin martısı, kıyılarda ve açık denizlerde balıkla besleniyor. Genellikle akşam saatlerinde denize açılarak avlanıyor; zaman zaman kıyılarda da görülebiliyor.

BirdLife Cyprus’un açıklamasına göre, Karpaz yarımadasının kuzey ucundaki Kleides adacıkları, Audouin martısının Kıbrıs’taki tek üreme kolonisine ev sahipliği yapıyor. Bu koloni, türün dünyadaki en doğudaki üreme alanı olması nedeniyle uluslararası ölçekte kritik öneme sahip.

BirdLife Cyprus, 2007 yılından bu yana Kıbrıs Türk ornitoloji derneği Kuşkor ile işbirliği içinde koloniyi sistematik olarak izliyor. Kuruluş, “Kleides’ten düzenli olarak topladığımız veriler, türün durumuna ilişkin en önemli bilgi kaynaklarından birini oluşturuyor” açıklamasını yaptı.

Her üreme döneminde aktif yuvalar ve genç kuşlar kaydedilmeye devam etse de, uzun vadeli veriler popülasyonda düşüş eğilimine işaret ediyor. BirdLife Cyprus, “Uzun vadeli eğilimler popülasyonlarda bir azalma olduğunu gösteriyor ve bu da koloninin korunmasını her zamankinden daha önemli hale getiriyor” uyarısında bulundu.

Türün yayılış alanı boyunca karşılaştığı başlıca tehditler arasında üreme alanlarındaki rahatsızlıklar, habitat bozulması ve besin kaynaklarındaki değişiklikler yer alıyor.

Doğa koruma uzmanları, AB’nin eylem planının özellikle üreme döneminde uygulanacak etkili koruma önlemleriyle desteklenmesi halinde, düşüşün durdurulabileceğini ve tersine çevrilebileceğini belirtiyor.