Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulu'nun olağanüstü toplantısında kabul edilen Seçim ve Halkoylaması Değişiklik Yasası ile karma oyun hem milletvekilliği hem de belediye meclis üyeliği seçimlerinde kaldırıldığını hatırlatan CTP Milletvekili, Meclis Başkan Yardımcısı ve hukukçu Fazilet Özdenefe, parti içi tercih hakkının ise devam ettiğini belirtti.

TAK muhabirine açıklamalarda bulunan Özdenefe, yeni düzenlemeyle seçmenin artık farklı partilerin adaylarını bir araya getirerek karma oy kullanamayacağını, ancak bir partiye mühür vurup dilerse o partinin adayları arasında tercih yapabileceğini söyledi. Bağımsız adaylığın da devam ettiğini vurgulayan Özdenefe, belediye başkanlığı ile belediye meclisinin iki ayrı seçim olduğunu, seçmenin belediye başkanlığında farklı, mecliste farklı bir tercihte bulunabileceğini ancak meclis üyeliğinde parti karması oluşturma imkanının kaldırıldığını kaydetti.

"6 ARALIK'TA SEÇMENİN ÖNÜNDE 5 AYRI PUSULA OLACAK"

Genel seçimler ve yerel seçimlerin 6 Aralık’ta aynı gün yapılmasına ilişkin ivedilik kararı alındığını anımsatan Özdenefe, o tarihte milletvekilliği, belediye başkanlığı, belediye meclisi üyeliği, muhtarlık ve ihtiyar heyeti üyeliği seçimlerinin yapılacağını, yani seçmenin önünde 5 ayrı oy pusulası olacağını belirtti.

Karma oyun kaldırılmasının, karma oyların tek tek değerlendirilmesi ve hesaplanmasını ortadan kaldırdığını ifade eden Özdenefe, buna karşın 6 Aralık'ta sandık kurullarına beş ayrı seçimin işlemlerini aynı gün yürütme görevi yüklendiğini söyledi. Seçimlerde kaç sandık ve görevli gerekeceği, formların fiziki düzeni, sayım sırası, çalışma süresi ve maliyetin Yüksek Seçim Kurulu’nun (YSK) organizasyonuyla netleşeceğini belirten Özdenefe, “‘Karma kalktı, seçim basitleşti’ demek tablonun tamamını anlatmıyor.” dedi.

23 OCAK 2022 SEÇİMLERİNDEN ÖRNEK

23 Ocak 2022 erken genel seçiminde 117.005 seçmenin oy kullandığını, 14.081 karma pusulanın 8.306'sının geçerli, 5.775'inin ise geçersiz sayıldığını hatırlatan Özdenefe, karma pusulalardaki geçersizlik oranının yüzde 41,01 olduğunu kaydetti. Bu oranın yalnızca karma oyun varlığına bağlanamayacağını, 2016'da tek seçim bölgesi ve çarşaf liste sistemine geçilmesiyle karma kullanımının eski sisteme göre daha komplike hale geldiğini dile getirdi.

"SEÇİM HUKUKUNUN TEMEL KURALLARI SEÇİM SÜRECİNDE DEĞİŞTİRİLMEMELİ"

Mesenin yalnızca karma oyun kaldırılmasından ibaret olmadığını vurgulayan Özdenefe, seçim sistemi gibi bütün siyasal yapıyı etkileyen temel düzenlemelerin yönteminin en az içeriği kadar önemli olduğuna dikkat çekti. Geçmişte bu nitelikteki değişikliklerin özel Ad-Hoc komitelerde kapsamlı biçimde çalışıldığını hatırlatan Özdenefe, bu kez yeterli istişare yürütülmediğini belirtti.

Seçim süreci devam ederken Siyasal Partiler Yasası’nda adayların belirlenmesi ve sıralanmasına ilişkin kuralların değiştirilmesinin de ivedilikle gündeme getirildiğine işaret eden Özdenefe, “Demokratik bir sistemde seçim kuralları önceden belli, anlaşılır ve öngörülebilir olmalı, son dakika değişikliklerinden kaçınılmalıdır. Mesele, karma oyun kaldırılmasına karşı olup olmamak değil, seçim hukukunun temel kurallarının seçim süreci içerisinde, yeterli tartışma ve geniş katılım sağlanmadan art arda değiştirilmesidir. Bu yöntemi katılımcı ve çoğulcu demokrasi anlayışıyla, hukuki öngörülebilirlikle ve Meclis’in demokratik işleyişiyle bağdaştırmıyorum.” ifadelerini kullandı.