|
Tweet |
Güney Kıbrıs’ta dün gerçekleştirilen 4’üncü Rum-Yunan Hükümetler Arası Zirvesi ile iki taraf arasında yıllardır süregelen sözlü dayanışmanın kurumsal bir ortak karar mekanizması haline getirildiği bildirildi. Her iki taraftan toplam 25 bakanın katıldığı zirvenin ardından yayımlanan ortak açıklamada, bu platform “uzlaşılan eylemlerin uygulanmasını izleme, somut karar üretme ve istikrarlı siyasi koordinasyon mekanizması” olarak tanımlanırken; koordinasyon sorumluluğu Rum Başkanlık Müsteşarı İrini Piki ile Yunanistan Devlet Bakanı Akis Skeratsos’a verildi.
MİTSOTAKİS: “SCHENGEN’E KATILIM İLK İCRAATIMIZ OLACAK”
Zirvenin en dikkat çeken başlıklarından biri Güney Kıbrıs’ın Schengen Bölgesi’ne katılım süreci oldu. Yunanistan Başbakanı Kiriakos Mitsotakis, Avrupa Komisyonu’nun kararına kalan üyelik süreci için Yunanistan’ın Avrupa Birliği (AB) Konseyi dönem başkanlığını devralacağı 1 Temmuz 2027 tarihini işaret etti. Mitsotakis, Güney Kıbrıs’ın Schengen Sözleşmesi’ne bu tarihte dahil olmasını öngördüklerini belirterek, bunun Yunan dönem başkanlığının alacağı ilk özlü karar ve ilk icraat olacağını vurguladı.
GÜVENLİK EĞİTİMLERİ İLK KEZ HÜKÜMETLER ARASI ZEMİNDE
Zirve kapsamında bir iş birliği memorandumu ile iki niyet beyanı imzalandı. Ambulans personelinin paramedikal bakım konusunda eğitilmesini kapsayan iş birliği memorandumunun yanı sıra; Rum güvenlik personelinin Yunanistan Polis Subay Okulu ile Deniz Harp Okulu’nda eğitim görmesine yönelik iki niyet beyanına imza atıldı. Rum basınından Fileleftheros gazetesi, Rum güvenlik birimi mensuplarının eğitimi konusunun ilk kez hükümetler arası zemine taşındığına dikkat çekerken; Alithia gazetesi ise söz konusu okullara kaç öğrencinin ve ne zaman kabul edileceği hususunda henüz net bir anlaşma sağlanmadığını kaydetti. Ayrıca Rum Turizm Müsteşarlığı ile Yunanistan Turizm Bakanlığı arasında da Ortak Eylem Planı konusunda uzlaşıya varıldı.
YAPAY ZEKA VE DİJİTAL PLATFORMLARDA ORTAK ADIMLAR
Zirvenin ana gündem maddelerinden birini yapay zeka ve dijital dönüşüm oluşturdu. Başbakan Mitsotakis, Yunanistan’ın “AI Factory ‘Faros’”, “Daidalo” ve “Yunan Dil Modeli” altyapılarını Rum yönetiminin kullanımına açtı. Rum “AI Factory Antenna ‘Pharos-CY’” ile Yunan “Faros” altyapılarının eğitim, sağlık, adalet, kamu hizmeti, denizcilik ve turizm alanlarında ortak enstrüman olarak kullanılması kararlaştırıldı. Bu çerçevede EDUPLAN.AI uygulamasının Rum okullarında pilot olarak başlatılması, onkolojik hizmetlerde yapay zekadan yararlanılması, mahkeme belgelerinin tercümesi ve Rum diyalektiğinin Faros dil verilerinde korunması konuları ele alındı. Öte yandan Mitsotakis, 15 yaşından küçük çocukların bazı dijital platformlara erişiminin yasaklanması planını da gündeme taşıyarak, Yunanistan’da 1 Haziran 2027’de başlayacak bu uygulamanın benzerinin Güney Kıbrıs tarafından da değerlendirildiğini açıkladı.
YANGINLA MÜCADELE, UYDU VERİLERİ VE GSI PROJESİ
Yangınlarla mücadele kapsamında Baf’ta kurulması planlanan Bölgesel Havadan Yangın Söndürme Merkezi (CRAFS) için 3 milyon avroyu aşan bir finansman ve geniş bölgesel faaliyetler için yaklaşık 4 milyon avroluk kaynak ayrılması hedeflendi. Mitsotakis, Yunanistan’ın 2028’de teslim alacağı yeni Canadair 515 uçaklarının ardından hava unsurlarının ortak kullanımının değerlendirilebileceğini ifade etti. Görüşmelerde ayrıca, geçen ay kurulan “Earthview Cyprus” uydu veri işleme altyapısının Yunan mikro uyduları tarafından kullanılması ve kuraklık ile orman yangınlarının önlenmesinde uydu verileriyle yapay zekanın birleştirilmesi üzerinde duruldu. Liderler düzeyinde ele alınan Büyük Deniz Bağlantısı (GSI) elektrik enterkonnektör projesinde ise deniz dibi araştırmalarının geçen hafta başladığı doğrulanırken, projenin engeller aşılarak hayata geçirilmesinde kararlı olunduğu belirtildi. Ancak GSI ve Münhasır Ekonomik Bölge (MEB) sınırlandırması konularına zirve sonrası ortak bildiride yer verilmediği görüldü.
KIBRIS SORUNUNDA CRANS MONTANA VURGUSU
Ortak açıklamada Kıbrıs sorununa da değinen Mitsotakis ve Rum Yönetimi Başkanı Nikos Hristodulidis, müzakerelerin 2017’de Crans Montana’da kaldığı yerden yeniden başlaması perspektifini ve Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri ile görüşme sürecini memnuniyetle karşıladıklarını bildirdi. Mitsotakis, “iki bölgeli, iki toplumlu, garantilerin ve askerin olmadığı federasyon” hedefini yinelerken, ortak bildiride Yunanistan’ın Hristodulidis’in çabalarına olan istikrarlı desteğine vurgu yapıldı.